Chuyên gia đầu ngành tư vấn cách phòng chống ung thư trên thế giới

 

SKĐS – là căn bệnh hiểm nghèo đã và đang cướp đi cuộc sống của rất nhiều người, trong đó có cả trẻ nhỏ. Bệnh từ nhiều năm nay đã trở thành nỗi ám ảnh với bất cứ ai không may mắc phải hoặc có người thân mắc phải.

Mời các bạn theo dõi buổi tư vấn truyền hình trực tiếp

Trong xếp hạng 172 quốc gia và vùng lãnh thổ về tỉ lệ chết vì bệnh ung thư do Tổ chức Y tế thế giới (WHO) công bố năm 2014, Việt Nam đứng ở vị trí 78. Ước tính trung bình mỗi năm Việt Nam có 150.000 – 200.000 ca ung thư mới các loại và trên 75.000 người tử vong do căn bệnh này.

Mặc dù ung thư là căn bệnh nguy hiểm nhưng theo các bác sĩ, 50% số bệnh ung thư có thể điều trị khỏi nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Trong khi đó, rất nhiều người dân lại chủ quan không đi tầm soát , hoặc nếu mắc bệnh thì đến BV muộn khi bệnh đã trở nặng.

Vậy làm cách nào để phát hiện sớm ung thư? Những phương pháp điều trị nào giúp bệnh nhân ung thư chiến thắng bệnh tật? Làm gì để có thể phòng ngừa ung thư?… Các bác sĩ và chuyên gia đầu ngành về ung thư, dinh dưỡng sẽ giải đáp mọi thắc mắc của bạn đọc trong chương trình Truyền hình trực tuyến “Chuyên gia đầu ngành tư vấn ” do báo Sức khỏe&Đời sống tổ chức.

Khách mời tham dự chương trình:

- GS.TS Nguyễn Bá Đức, Nguyên GĐ BV K Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam

- PGS.TS Trần Văn Thuấn, PGĐ BV K Hà Nội, Viện trưởng Viện nghiên cứu phòng chống ung thư quốc gia, GĐ Quỹ hỗ trợ bệnh nhân ung thư Vì ngày mai tươi sáng.

- ThS.BS Lê Thị Hải, Nguyên Giám đốc Trung tâm Khám tư vấn Dinh dưỡng, Viện Dinh Dưỡng Quốc gia.

Buổi tư vấn được truyền hình trực tuyến trên Suckhoedoisong.vn, songkhoe.vn và Youtube bắt đầu từ: 9h30, thứ Ba, ngày 15/12/2015.

Bạn đọc có thể gửi câu hỏi về tòa soạn ngay từ bây giờ theo địa chỉ email: bandientuskds@gmail.com;

hoặc trên trang fanpage: Y tế Việt Nam

hoặc fanpage của báo: Sức khỏe&Đời sống

Hoặc gửi câu hỏi dưới dạng tin nhắn vào số điện thoại 0965350350 trong thời gian diễn ra tư vấn truyền hình trực tiếp. (Lưu ý, toà soạn không nhận cuộc gọi).

Hoặc điền vào mẫu phía dưới trang.

D.Hải

NỘI DUNG CÂU HỎI GIAO LƯU :

Bạn Quỳnh Mai

(28 tuổi, An Giang)

Trước đây tôi từng bị nhiễm virus HPV và đã được bác sĩ chuyên khoa điều trị khỏi. Tôi được biết đây là loại virus dễ lây nhiễm và có nguy cơ cao dẫn tới ung thư cổ tử cung. Xin bác sĩ cho tôi lời khuyên trong việc phòng ngừa.

GS.TS Nguyễn Bá Đức :

HPV là 1 loại vi rút gây u nhú có lây qua đường tình dục. Những phụ nữ mang vi rút HPV thì có nguy cơ cao bị ung thư cổ tử cung.  Nên cần phải đi khám để xử ký các tổn thương tiền ung thư.

MC

Hện nay, ở Việt Nam, xuất hiện 1 số làng ung thư thuộc các tỉnh như Hà Nội, Hà Nam, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh…Quan điểm của ông như thế nào về việc ngày càng xuất hiện những ‘làng ung thư’ ở Việt Nam? Nếu là 1 người dân sinh sống trong ‘làng ung thư’ đó thì người dân cần làm gì để tự bảo vệ sức khỏe của mình?

PGS. TS Trần Văn Thuấn :

Trước hết, mặc dù tại Việt Nam con số ung thư nhiều như vậy nhưng nhìn  chung chúng ta hiện vẫn đang ở vùng dịch tễ có tỷ lệ mắc ung thư thấp và trung bình so với thế giới. Nhưng trong tương lai tỷ lệ ung thư càng tăng lên. Thực tế chúng tôi nghe rất nhiều về thông tin như chị vừa nói, Bộ Y tế đã chỉ đạo Bệnh viện K đi điều tra dịch tễ và chúng tôi nhận thấy tỷ lệ mắc ung thư ở những “làng” ấy không cao hơn tỷ lệ trung bình trên toàn quốc. Chúng tôi cho rằng khi chúng ta xây dựng các nhà máy đủ cầm đảm bảo đủ tiêu chuẩn xử lý chất nước thải, có chế độ bảo hộ lao động tốt thì đảm bảo sức khỏe cho con người.

MC

Với cương vị Nguyên GĐ BV K Hà Nội và Phó Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam, ông có lời khuyên gì cho những bệnh nhân ung thư không?

GS.TS Nguyễn Bá Đức :

 Tâm trạng của những người bị nung thư hay gia đình ung thư đều căng thẳng và đau đớn. Trước hết chúng ta cần loại bỏ các quan niệm sai lầm về ung thư như ung thư là do trời phạt,… những vấn đề đó cần được xóa trong tiềm thức của người dân. Người bệnh nên chia sẻ với mọi người trong gia đình, đồng nghiệp để được sẻ chia. Nên đến thầy thuốc để được khám và điều trị sóm. Và nên tin tưởng vào thấy thuốc không nên đi tìm các phương thuốc phản khoa học gây khó khăn trong điều trị.

MC

Thưa các chuyên gia, tôi được biết, phương pháp điều trị ung thư bằng cấp độ phân tử hiện đang được nghiên cứu phát triển. Phương pháp điều trị này sẽ ngăn chặn sự phát triển của bệnh ung thư bằng cách can thiệp vào quá trình biến đổi gen và phân tử đặc biệt liên quan tới tiến trình và sự phát triển của khối u. Liệu phương pháp này có sớm được thực hiện ở Việt Nam không?

PGS. TS Trần Văn Thuấn :

Thế kỷ 21 là thế kỷ của các sản phẩm sinh học trong cuộc chiến ung thư. Phương pháp này đã được áp dụng ở Việt Nam. Các thuốc thường là kháng thể đơn dòng, hoặc phân tử tìm đến đích là tế bào ung thư, thể hiện kháng nguyên trên bề mặt của tế bào ung thư làm bất hoạt men, chất làm nhân lên tế bào ung thư, làm ức tế sự nhân lên của tế bào ung thư.

Honganhhoang@yahoo.com

Xin hỏi người bị ung thư giai đoạn cuối có nên truyền hóa chất hay xạ trị để điều trị không vì ở giai đoạn này, bệnh nhân rất yếu, sức khỏe gần như đã suy kiệt. Việc điều trị hóa chất rất có hại, không biết có làm tình hình SK tốt hơn không hay ngược lại, thưa chuyên gia?

GS.TS Nguyễn Bá Đức :

Việc điều trị ung thư được các bác sĩ, thầy thuốc chuyên khoa ung thư chỉ định. Khi điều trị các bác sĩ sẽ cân nhắc về tình trạng, giai đoạn, sức khỏe của người bệnh. Vấn đề dinh dưỡng có đảm bảo không.

Thầy thuốc sẽ cân nhắc tất cả các yếu tố đó để đưa ra phác đồ điều trị. Từng người sẽ có phác đồ điều trị khác nhau chứ không phải ai ở giai đoạn muộn cũng đều yếu cả, có những người rất khỏe thì điều trị theo phương pháp khác, còn những người yếu thì không nên thực hiện các phương pháp mạnh. Lúc này chủ yếu sử dụng các phương pháp giảm nhẹ, như đau thì phải điều trị giảm đau, viêm loét thì phải điều trị chống nhiễm trùng. Các thầy thuốc sẽ làm cho các bệnh nhân cảm thấy thoải mái, ít đau đơn nhất trong những ngày còn lại trên cuộc đời.

MC

Hiện nay, nền y học thế giới nói chung và y học Việt Nam nói riêng đã có những bước tiến gì trong việc chữa trị ung thư, thưa PGS.TS Trần Văn Thuấn? Những phương pháp tiên tiến nào các quốc gia khác đã làm được nhưng chưa thể thực hiện ở Việt Nam?

PGS. TS Trần Văn Thuấn :

Trước khi nghĩ tới điều trị chúng ta cần phòng bệnh trước bằng cách bỏ thuốc lá, ăn uống an toàn, kết hợp tập luyện, tiêm phòng bệnh như viêm gan, phòng ung thư cổ tử cung, xây dựng thói quen khám sức khỏe định kỳ để phát hiện bệnh sớm. Hiện nay tại Việt Nam, hầu hết các kỹ thuật hiện đại trên thế giới đã đang và sẽ được áp dụng tại Việt Nam. Trong điều trị thì có 3 yếu tố chính: Phẫu thuật thường có xu hướng thu nhỏ phạm vi khối u, hoặc phẫu thuật kết hợp tái tạo như phẫu thuật tuyến vú, xạ trị cũng có nhiều phương pháp mới cho phép các tia phóng xạ đi thẳng vào khối u, giảm thiếu tối đa các tia chiếu vào bộ phận khác trên cơ thể và nhiều biện pháp khác. Thuốc men và các loại hóa chất mới cũng góp phần đáng kể nâng cao khả năng chữa khỏi ung thư, kể cả những loại ung thư có tiên lượng xấu như ung thư phổi. Chính tôi đã chữa và kéo dài sự sống cho bệnh nhân bị ung thư phổi được tới 5-7 năm, mà trước đây các trường hợp như vậy chỉ sống được 6 tháng.

MC

Mời ThS.BS Lê Thị Hải bổ sung lời khuyên về dinh dưỡng để phòng nguy cơ ung thư

ThS.BS. Lê Thị Hải :

Tất cả các bệnh chúng ta đều nên phòng bệnh hơn chữa bệnh, riêng ung thư phòng bệnh lại càng quan trọng hơn. Dinh dưỡng chiếm tỷ lệ đến 40% gây ra ung thư. Đối mặt với vệ sinh an toàn thực phâm lại càng khó hơn trong tình hình hiện nay. Tuy nhiên, chúng ta có thể hạn chế nguy cơ gây ra bệnh ung thư bằng một lối sống lành mạnh như không uống rượu, không hút thuốc. Chúng ta nên hạn chế tối đa các thực phẩm gây hại như mỳ ăn liền, hạn chế thói quen ăn ngoài hay sử dụng thực phẩm chiên. Ngoài ra cũng cần sự nhập cuộc của các cơ quan chức năng như kiểm soát các chất độc hại trong thực phẩm, hạn chế quảng cáo các thực phẩm gây hại. Ngoài cố gắng lựa chọn thực phẩm sạch, chúng ta cũng nên chọn các thực phẩm có lợi cho sức khoẻ để tăng cường hệ miễn dịch, hạn chế nguy cơ ung thư.

Hồng Trung

(35 tuổi)

Mẹ tôi năm nay 55 tuổi, đợt vừa rồi tôi đưa mẹ đi khám sức khỏe định kỳ thì biết mẹ bị ung thư đại trực tràng giai đoạn đầu, bác sĩ nói tỷ lệ chữa khỏi cao vì phát hiện sớm nhưng tôi vẫn lo lắng. Không biết nguyên nhân vì sao, mẹ tôi nên kiêng khem gì, điều trị bằng phương pháp nào? Mong nhận được tư vấn của bác sĩ?

PGS. TS Trần Văn Thuấn :

Như tôi đã nói, có tới 30-40% nguyên do gây ra bệnh ung thư là dinh dưỡng không hợp lý và không an toàn dẫn đến nhiều loại ung thư trong đó có ung thư đại trực tràng. Ngoài ra đối với ung thư trực tràng thì yếu tố di truyền, đặc biệt có polip. Ung thư mà được phát hiện sớm thì đều được chữa khỏi nhờ các biện pháp can thiệp kịp thời. Tôi nghĩ trong trường hợp của mẹ bạn chỉ cần phẫu thuật là đủ. Hóa chất được truyền vào khi giai đoạn bệnh muộn hơn, như giai đoạn 2 trở lên.

MC

Tỷ lệ chữa khỏi bệnh ung thư tại Việt Nam là bao nhiêu?

:

Theo thống kê của cơ quan quốc tế, việc chữa khỏi ung thư tại Việt Nam đối với nữ giới tỷ lệ chữa khỏi khoảng 40%, nam giới khoảng 33%. Sở dĩ tỷ lệ chữa khỏi ung thư ở nữ giới cao hơn nam là do nữ giới quan tâm tới sức khỏe nhiều hơn, bệnh được phát hiện sớm hơn và các bệnh ung thư ở nữ có tiên lượng tốt hơn. Đối với nam thường phát hiện muộn, ít chú ý tới sức khỏe hơn và mắc những loại ung thư nguy hiểm hơn, như ung thư phổi chẳng hạn, có tỷ lệ tử vong rất cao kể cả được phát hiện sớm.

Minh Trang

(22 tuổi)

Trong đợt khám sức khỏe tháng 9/2015 của công ty, tỷ lệ CA 125 của em cao hơn ngưỡng cho phép, tiền sử em có u nang buồng trứng bên trái nên bác sĩ yêu cầu theo dõi và đề phòng nguy cơ ung thư buồng trứng. Vậy mấy tháng sau thì em nên đi khám lại. U nang buồng trứng của em đã tồn tại hơn 1 năm nay và kích thước dần thu nhỏ lại, vậy em có nguy cơ bị ung thư không?

PGS. TS Trần Văn Thuấn :

Thứ nhất là bạn 22 tuổi, nguy cơ bạn mắc ung thư buồng trứng không cao bằng người lớn tuổi. Ung thư buồng trứng có 2 loại, ung thư tế bào mầm thường gặp ở người trẻ tuổi, ung thư biểu mô thường gặp ở người lớn tuổi hơn. Chất CA 125 không phải chất đặc hiệu cho ung thư buồng trứng, có thể xuất hiện khi u nang buồng trứng chẳng hạn. Bạn nên đi khám lại sau 3 tháng, nếu chất CA 125 vẫn cao bạn nên chụp cắt lớp để tìm khối u, hoặc cộng hưởng từ để tìm nguyên nhân CA 125 cao là nguyên nhân do đâu?

MC

Quý vị và các bạn thân mến, tại các nước phát triển, ung thư là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ hai sau tim mạch. Ở các nước đang phát triển, ung thư đứng hàng thứ ba sau bệnh nhiễm trùng, ký sinh trùng và tim mạch. Vì vậy, bên cạnh việc tầm soát, phương pháp chữa trị hiệu quả giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì sự sống, sức khỏe cho người bệnh.Xin được hỏi GS tỉ lệ chữa khỏi bệnh ung thư ở các quốc gia trên thế giới và ở Việt Nam hiện nay là bao nhiêu?

GS.TS Nguyễn Bá Đức :

Chữa khỏi bệnh ung thư phụ thuộc vào giai đoạn phát hiện sớm hay muộn. Ở giai đoạn sớm thì có thể điều trị khỏi, giai đoạn muộn thì chỉ giúp giảm nhẹ triệu chứng biến chứng của bệnh. Thứ 2 là loại ung thư.

Ở nước phát triển ung thư được chữa khỏi lên đến 70% tổng số người mắc bệnh nên ung thư không phải án tử hình. Tuy nhiên ở Việt Nam thì khó vì ở nước mình suy nghĩ hơi cực đoan cũng 1 phần do bối cảnh bởi vì 80% người bệnh đến bệnh viện là tỏng giai đoạn 3 hoặc giai đoạn cuối nên khó điều trị. BV K có làm 1 điều tra nghiên cứu thì ví dụ bệnh ung thư vú mà ở giia đoạn 3 được phtas hiện thì vẫn có thể điều trị được, con số này lên đến 80%.

MC

Vậy việc tầm soát, sàng lọc ung thư ở Việt Nam hiện nay chủ yếu thông qua hình thức khám chữa bệnh nào (khám sức khỏe, tự ý thức đi sàng lọc phòng bệnh)?

PGS. TS Trần Văn Thuấn :

Chúng tôi có đề xuất việc khám sàng lọc, phát hiện sớm ung thư nên được bảo hiểm y tế chi trả, tuy nhiên vấn đề này còn gặp nhiều khó khăn. Thực tế các chương trình sàng lọc ung thư chủ yếu dựa vào các chương trình mục tiêu quốc gia phòng chống ung thư sớm. Từ 1 số chương trình  của các tổ chức phòng chống ung thư trong và ngoài nước thì cũng đã bắt đầu có những ngày khám sàng lọc ung thư vú, ung thư cổ tử cung cho các chị em trên cả nước, ngoài ra cũng tầm soát các bệnh ung thư đại tràng, ung thư khoang miệng. Trên cả nước hiện chúng tôi tầm soát được khoảng 500.000 trường hợp chủ yếu là ung thư vú và ung thư cổ tử cung.

MC

Với t/hợp bạn Minh Trang đang có u nang buồng trứng (BS note là theo dõi và đề phòng nguy cơ ung thư buồng trứng), nên lưu ý gì về chế độ dinh dưỡng và tập luyện, thưa ThS.BS Lê Thị Hải?

ThS.BS. Lê Thị Hải :

Đối với trường hợp của bạn, khi có u nang buồng trứng thì nguy cơ ung thư buồng trứng hay ung thư vú sẽ cao hơn. Bạn hãy ăn uống khoa học hợp lý, ăn nhiều rau hoa quả, hạn chế thực phẩm nhiều mỡ hay chất béo.

Bạn cũng nên tập luyện để vừa giữ dáng và phòng ngừa bệnh tật.

MC

Thưa GS.TS Nguyễn Bá Đức, hiện có những loại xét nghiệm sàng lọc ung thư nào? Những cơ sở y tế nào thực hiện khám sàng lọc? Những công cụ, thiết bị mới để xác định sớm ung thư ngành y tế VN đã trang bị cho các BV, cơ sở y tế chưa?Với riêng phụ nữ, nên thực hiện khám sàng lọc ung thư gì, ở độ tuổi bao nhiêu?

GS.TS Nguyễn Bá Đức :

Việc tiến hành sàng lọc ung thư hay gặp trong cộng đồng, nhắm vào các đối tượng có nguy cơ cao. Khi sàng lọc phát hiện được sớm thì sẽ có phương án điều trị sẽ đạt hiệu quả rất cao.

Tùy vào loại ung thư mà có cách kiểm tra, sàng lọc khác nhau. Ví như đối với ung thư vòm họng thì chỉ việc lấy tế bào taị các vết loét trong miệng. Ung thư dạ dày thì phải nội soi….

Anh Trần Văn Anh

(Hà Tĩnh)

Thưa BS, tôi bị loét miệng 2 tuần rồi chưa lành, trong khoang miệng còn có khối gì đó sưng to, thấy khó nhai, khó nuốt. Cảm giác đau khó tả, tôi còn bị thay đổi giọng, sụt cân và rất mệt mỏi. Tôi vẫn hút thuốc và uống rượu từ trước có sao đâu, giờ không hiểu sao lại bị thế. BS cho hỏi dấu hiệu như trên là tôi bị bệnh gì? hay chỉ là viêm loét miệng bình thường?

PGS. TS Trần Văn Thuấn :

Hút thuốc là nguyên nhân chính gây bệnh ung thư phổi, ngoài ra còn gây ung thư khoang miệng. Có 2 loại loét trong khoang miệng là lành tính và ác tính. Loét lành tính, bờ vết loét thường mềm mại, có xu hướng khu trú nhỏ và thường lành trong 2 tuần. Vết loét ác tính thông thường  bờ nham nhở, cứng, lâu liền. Tốt nhất bạn nên đi khám chuyên khoa ung thư để điều trị bệnh.

MC

MC: Thưa ThS.BS Lê Thị Hải, bà có lời khuyên gì về dinh dưỡng và vệ sinh cho bệnh nhân Văn Anh không?

ThS.BS. Lê Thị Hải :

Đối với trường hợp của bạn, khi bị loét miệng, nên ăn thức ăn lỏng như cháo hay súp để vết thương nhanh lành. Đảm bảo vệ sinh khoang miệng để vi khuẩn khỏi tấn công.

Khi phải lựa chọn giữa sức khoẻ với sở thích, chúng ta cần phải từ bỏ sở thích chứ không thể ăn uống thoải mái hay uống rượu, hút thuốc được. Bạn cần phải bỏ ngay rượu và thuốc lá. Đây là hậu quả của cả một quá trình.

MC

Xin được hỏi ThS.BS Lê Thị Hải, người có tiền sử uống rượu, hút thuốc và bây giờ đang bị viêm gan siêu vi B như bệnh nhân trong tình huống vừa rồi thì cần có chế độ dinh dưỡng như thế nào để cải thiện sức khỏe, nên ăn thực phẩm nào và thực phẩm nào cần tránh?

ThS.BS. Lê Thị Hải :

rước hết, cần phải bỏ ngay rượu và thuốc lá vì rượu và thuốc lá là nguyên nhân gây ra ung thư.

Thứ hai, để cải thiện sức khoẻ chúng ta nên ăn các thực phẩm giúp tăng cường hệ miễn dịch. Vì khi hệ miễn dịch tốt, sức đề kháng tốt sẽ giúp tiêu diệt tế bào ung thư, ngăn ngừa ung thư phát triển.

Rau củ quả có chứa các vi chất quan trọng giúp tăng cường hệ miễn dịch, ngăn ngừa bệnh ung thư. Trong chế độ ăn uống, chúng ta cũng nên tăng cường thực phẩm chứa vitamin A, rồi có thể bổ sung thêm dầu cá. Chất tiền vitamin A có trong các loại rau xanh thẫm, quả màu đỏ giúp tăng cường beta carotene.

Chúng ta cũng nên ăn thực phẩm nhiều kẽm và selen, ăn đồ biển giúp tăng cường hệ miễn dịch.

MC

Thưa GS.TS Nguyễn Bá Đức, hiện có những loại xét nghiệm sàng lọc ung thư nào? Những cơ sở y tế nào thực hiện khám sàng lọc? Những công cụ, thiết bị mới để xác định sớm ung thư ngành y tế VN đã trang bị cho các BV, cơ sở y tế chưa?Với riêng phụ nữ, nên thực hiện khám sàng lọc ung thư gì, ở độ tuổi bao nhiêu?GS.TS Nguyễn Bá Đức:

MC

Nhiều người thường nghĩ ung thư là bệnh thường mắc khi tuổi già, cơ thể đã lão hóa nhưng sự trẻ hóa và gia tăng bệnh nhân có các khối u ác tính những năm gần đây ở Việt Nam cho thấy, căn bệnh được coi cho đối tượng, độ tuổi nào. Vậy, nguyên nhân do đâu mà ngày là tứ chứng nan y không dành riêng càng có nhiều trẻ em mắc ung thư.

PGS. TS Trần Văn Thuấn :

Như PGS Nguyễn Bá Đức đã nói, có trên 80% nguyên nhân gây bệnh ung thư là do môi trường bên ngoài, tiếp xúc càng lâu,  cường độ tiếp xúc càng nhiều nguy cơ càng tăng. Riêng ở trẻ em, chủ yếu là do sự phối hợp bởi 2 yếu tố là môi trường và di truyền, có tới 1.6% tổng số các bệnh ung thư  rơi vào trẻ em chủ yếu ung thư hệ  thống huyết học như ung thư máu, ung thư hạch, ung thư hệ thống thần kinh, xương khớp, ung thư thận, ung thư nguyên bào gan … là những bệnh ung thư thường gặp ở trẻ em. Ung thư ở trẻ em thì cũng tương tự như người lớn., nếu phát hiện sớm, điều trị càng đơn giản và hiệu quả điều trị càng cao.

MC

Bác sĩ đã khuyên bệnh nhân của mình làm thế nào để bỏ thuốc lá, nguyên nhân trực tiếp gây ra nhiều loại bệnh ung thư?

PGS. TS Trần Văn Thuấn :

Thuốc lá và dinh dưỡng không hợp lý, an toàn là nguyên nhân gây ra 70% các trường hợp ung thư. Trong thực tế khám chữa bệnh, chúng tôi gặp rất nhiều các trường hợp nghiện thuốc lá nặng rất khó bỏ. Chúng ta cần kiên trì, đưa ra các bằng chứng, hậu quả của nghiện thuốc như sẽ mắc các bệnh ung thư phổi, họng, phế quản và các bệnh hô hấp. Bên cạnh đó, thuốc lá còn ảnh hưởng tới sức khỏe của những người xung quanh như vợ con và người thân. Chúng tôi đã tính được dòng khói phụ (dòng khói đốt cháy ở đầu thuốc) nguy hiểm hơn  dòng khói chính mà người đấy hít vào. Cần phải giảm dần và tiến tới bỏ ngay thuốc lá nếu không muốn bị mắc bệnh.

MC

Thưa GS.TS Nguyễn Bá Đức, có dấu hiệu, triệu chứng nào chung cho các loại bệnh ung thư không?

GS.TS Nguyễn Bá Đức :

Ung thư có ở tất các các bộ phận ở cơ thể nên bị ung thư ở bộ phận nào dễ biểu hiện ở bọ phận đó. Khi có các dấu hiệu này thì nên đi khám: Vết loét trên da, lưỡi, niêm mạc miệng… Thường thì 1 vết viêm loét thì điều trị khoảng 1 tuần là khỏi. Nếu vết loét kéo dài dai dẳng mãi không khỏi hay ho dai dẳng, tức ngực kéo dài nhiều tháng thì nên đi khám. Hay ở phụ nữ, không phải ngày hành kinh mà ra máu bất thường hoặc có u cục ở vú, nách bẹn thì nên đi khám. Gầy sút cân nhanh là dấu hiệu chung của các bệnh ung thư. Trong vòng 6 tháng mà sút cân nhanh chóng thì cần đi khám ngay. Hoặc các nốt ruổi đổi màu, to lên thì cũng nên đi khám.

Độc giả Dương Hoàng Nam

(23 tuổi)

Tôi làm trong nhà máy sản xuất tấm nỉ, giấy Amiăng được 5 năm rồi, làm việc với cường độ cao và thường xuyên phải tiếp xúc với bụi amiăng. Tôi được cảnh báo là làm trong môi trường này lâu dần sẽ có nguy cơ bị viêm phổi, nặng hơn là ung thư phổi. Gần đây tôi thấy đau tức ngực, không biết có làm sao không? Mong BS cho lời khuyên cho t/hợp của tôi: đi khám ở đâu và nên làm gì để hạn chế nguy cơ bị bệnh?

GS.TS Nguyễn Bá Đức :

Bụi amiang là nguyên nhân gây viêm phổi, ung thư phổi. Ở 1 số nước trên thế giới đã cấm chất amiang do nó gây ra bệnh ung thư. Ở VN thì vẫn chưa cấm chất này. Tôi nghĩ bạn nên đến các cơ sơ y tế, chuoj phổi, chụp cắt lớp. Các bác sĩ sẽ chẩn đoán và đưa phương án phù hợp với tường hợp của bạn. Bạn cũng nên lưu ý đến an toàn, bảo hộ ntrong lao động, cần phải bảo vệ mình để giảm thiếu ung thư.

Tuyết Trinh

(32 tuổi, Lâm Đồng)

Chào chuyên gia, cách đây 3 tháng, mẹ đẻ tôi mới phát hiện bị ung thư vú nhưng đã ở giai đoạn cuối và di căn nên không qua khỏi. Theo tôi được biết ung thư vú là bệnh di truyền, có phải không? Liệu tôi có bị ung thư di truyền từ mẹ không. Hiện nay tôi vẫn bình thường, chưa có dấu hiệu nào. Tôi nên khám thế nào để phòng ngừa và phát hiện sớm nếu chẳng may bị bệnh? Xin cảm ơn.

GS.TS Nguyễn Bá Đức :

Ung thư vú muốn phát hiện sớm thì nên thực hiện mỗi ngày nên khám vú, có thể lúc tắm hoặc sau tắm. Nếu phát hiện các nốt sần, hạch nhỏ, các  nốt mụn có nước màu hồng hoặc ccos màu thì nên đi khám. Nên đi khám định kỳ. Trong ung thư vú thì 10 trường hợp thì chỉ có 1 trường hợp là u ác thôi nên tôi khuyên gia đình bạn nên yên tâm.

MC

Câu hỏi đầu tiên xin được dành cho GS.TS Nguyễn Bá Đức, Nguyên GĐ BV K Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam. Thưa ông, có những nguyên nhân nào gây ra các bệnh ung thư? Yếu tố môi trường hay yếu tố di truyền quyết định lớn tới tỷ lệ ung thư?

GS.TS Nguyễn Bá Đức :

Ung thư là bệnh có thẻ mắc ở tất cả các bộ phận của cơ thể. Nguyên nhân thì có rất nhiều. Các nguyên nhân nhỏ: môi trường bên ngoài tác động vào cơ thể, đây là nguyên nhân hàng đầu như khói thuốc lá. Thuốc là gây nhiều loại ung thư như ung thư phổi, dạ dày, đại tràng xa hơn có cả ung thư cổ tử cung do các chất hóa học cực độc trong khói thuốc lá. Thuốc lá chỉ là 1 yếu tố có thể chỉ rõ nhưng thực phẩm bẩn, cách chế biến, thuốc trừ sâu…. cũng là nguyên nhân gây ung thư.

Ngoài ra còn tính những yếu tố như vi khuẩn vi rút, viêm gan B, viêm gan C dễ dẫn đến ung thư gan. Tia cực tím cũng có thể gây ung thư.
Các tác nhân từ môi trường ta có thể phòng tránh và giảm thiếu tuy nhiên di truyền thì khó có thể tránh. Đây là các yếu tố tiềm ẩn, và không phải ai có gen ung thư đều bị ung thư bởi gen mang tính chất tiềm ẩn.

Bệnh ung thư thường mắc ở người cao tuổi. Lý do là cơ thể con người cũng như bộ máy, cái xe chúng ta đang đi. Đi lâu năm sẽ dễ dấn đến hỏng hóc.
Tóm lại bệnh ung thư là bệnh có nguyên nhân chủ yếu từ môi trường.

Trẻ em mà bị ung thư thường là do dột biến, bị các yếu tố di truyền. Ví dụ ung thư máu là do đột biến gen, ung thư xương, ung thư nguyên bào gan, ung thư thận…

Hương Thu

(huongthu2513@yahoo.com)

Bố chồng tôi năm nay 63 tuổi, đi khám sức khỏe định kỳ vừa mới phát hiện bị viêm gan siêu vi B. Gần đây, ông ăn kém, sụt cân, kêu buồn nôn. Từ trước đến nay, ông vẫn có thói quen uống rượu khá nhiều và hút thuốc lá không thể bỏ được. Liệu đây có phải nguyên nhân chính gây bệnh không?. Nghe nói bệnh tiến triển nặng sẽ thành ung thư gan, xin BS tư vấn giúp tôi cách ngăn chặn bệnh diễn biến xấu?

PGS. TS Trần Văn Thuấn :

Tôi xin phép quay trở lại câu hỏi của bạn Tuyết Trinh, Theo khuyến cáo các trường hợp có tiền sử gia đình tức là có mẹ hoặc chị em gái mắc ung thư vú thì nên đi khám tầm soát về vú sớm hơn thông thường, nên đi tầm soát tuổi trước 30 tuổi đối với trường hợp của chị Trinh, khám bởi bác sĩ và có chụp vú…  Còn với phụ nữ nên đi tầm soát ung thư vú từ trên 30 tuổi.
Trở lại câu hỏi của bạn Thu, nguyên nhân gây ung thư gồm rất nhiều yếu tố bao gồm nhiễm vi rút viêm gan B, C dẫn tới viêm gan, xơ gan và ung thư gan, bên cạnh đó, uống rượu bia, dùng 1 số thuốc cũng dẫn tới viêm gan, ung thư gan… Uống nhiều rượu và thường xuyên kết hợp với viêm gan mạn cũng là nguyên nhân chính gây ung thư gan. Ăn phải thực phẩm nấm mốc cũng dễ gây bệnh. Nên tiêm vắc-xin viêm gan B, hạn chế uống rượu bia để phòng bệnh.

MC

MC: Chúng ta không còn lạ gì với những thông tin như: táo, lê nhập từ Trung Quốc về bán trên thị trường Việt Nam nhưng tới 5, 6 tháng vẫn tươi hay các loại thịt được tẩm ướt chất tạo màu, ví dụ như thịt gà bày bán ngoài chợ được tẩm ướp vàng ươm trông rất bắt mắt. Vậy theo bà, làm cách nào để người tiêu dùng có thể nhận biết được đó là thực phẩm bẩn bởi nếu chỉ bằng mắt thường thì rất khó nhận ra?

ThS.BS. Lê Thị Hải :

Hiện nay, với tình trạng thực phẩm bẩn tràn lan, người tiêu dùng thực sự ra chợ không biết cách làm thế nào để chọn thực phẩm sạch. Để trở thành người nội trợ thông thái quả thực là rất khó. Tuy không thể chọn được thực phẩm sạch tuyệt đối, nhưng chúng ta cũng có thể chọn thực phẩm sạch hơn theo vài mẹo nhỏ sau. Hiện nay, một số cơ sở chăn nuôi sử dụng chất tạo nạc. Theo kinh nghiệm, khi chọn thịt, nên chọn thịt có cả mỡ, hoặc nếu chọn khổ thịt nạc như thịt nạc thăn, nên chọn thịt nạc thăn có màu đỏ sẫm màu. Trước khi nấu, tôi thường chần qua để giảm bớt chất độc hại.

Đối với gà, ngan ngỗng nếu có màu sắc bất thường, chúng ta không nên ăn. Thực phẩm chế biến sẵn như gà quay, thịt quay hạn chế ăn. Nếu có ăn ngan quay hay gà quay, tôi thường mua về tự làm.

Hoa quả, nếu xanh quá, mướt quả, củ quả to quá cũng không nên ăn vì chắc chắn sẽ có chất kích thích, kể cả bí cũng thế.

Chọn thực phẩm sạch nhiều khi chọn ở siêu thị cũng không thể biết được. Vì nhiều nhãn hàng thực phẩm sạch trong siêu thị vẫn ở chợ mà ra.

Tuy nhiên, nếu chú trọng hơn đến lựa chọn thực phẩm, chúng ta vẫn phần nào hạn chế được nguy cơ ung thư.

 

MC

Thưa quý vị và các bạn, 72% bệnh nhân mắc ung thư tử vong, con số này được Bộ Y tế và Hội Ung thư Việt Nam công bố tại Hội thảo quốc gia phòng chống ung thư lần thứ 17.Giới chuyên môn cho rằng gánh nặng ung thư toàn cầu đã tăng gấp đôi từ 1974 đến năm 2000 và sẽ còn tăng gấp đôi kể từ nay đến năm 2030.Nguyên nhân được cho là môi trường ô nhiễm và sử dụng thực phẩm, đồ uống không đảm bảo.Thực phẩm sử dụng chất kích thích, chất tăng trọng, thuốc bảo vệ thực vật quá dư lượng quy định, việc này có liên quan gì đến tỉ lệ mắc ung thư đang tăng ở Việt Nam, thưa ThS.BS Lê Thị Hải?

ThS.BS. Lê Thị Hải :

Nguyên nhân ung thư gây ra từ ô nhiễm, thực phẩm là khá cao. Thời gian vừa qua, báo chí và truyền hình đã đưa nhiều thông tin về việc các cơ quan chức năng phát hiện ra các cơ sở chăn nuôi vi phạm an toàn vệ sinh thực phẩm. Chăn nuôi bị sử dụng chất cấm là vấn đề bức xúc hiện nay. Rồi rau quả thì có thuốc trừ sâu, chất kích thích tăng trọng quá lượng quy định khiến cho người tiêu dùng không thể an tâm.

Ngoài ra, thói quen ăn uống như ăn thực phẩm xào rán, chiên nhiều quá cũng gây ung thư. Thực phẩm không thể phủ nhận là nguyên nhân hàng đầu gây ra ung thư. Ung thư hiện gây ra con số đáng kể người mắc, đây là vấn đề của toàn xã hội.

 

MC

Bệnh ung thư nguy hiểm như thế nào? Nó ảnh hưởng ra sao đến thể chất, ?

PGS. TS Trần Văn Thuấn :

Điều này còn phụ thuộc vào tâm lý, tính cách của người bệnh và giai đoạn bệnh. Người bệnh đến vào giai đoạn muộn, ung thư phát triển nhanh dễ dẫn đến đau, suy kiệt và dẫn đến tử vong. Thông thường lúc đó người bệnh thường có tâm lý hoảng hốt, lo sợ. Ngược lại, khi đến bệnh viện sớm người bệnh bình tĩnh hơn, bàn bạc với bác sĩ điều trị để tìm phương thức điều trị tốt nhất. Ung thư là bệnh hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu được phát hiện sớm, điều trị kịp thời và điều trị đúng phương pháp. Nhiều quốc gia trên thế giới coi bệnh ung thư là bệnh mạn tĩnh, người bệnh có tâm lý thoải mái, chung sống với nó.

 

Cùng Danh Mục:

Liên Quan Khác

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>